นวัตกรรม สมองสำหรับรถยนต์

โลกเทคโนโลยีแห่งศตวรรษที่ 21 นี้อุปกรณ์อะไร ๆ ก็กลายเป็นสมาร์ทกันไปหมด ไม่ว่าจะเป็นสมาร์ทโฟน สมาร์ทวอทช์ สมาร์ททีวี จนตอนนี้เราเริ่มเห็นคำว่า สมาร์ทคาร์ (Smart Car) เกิดขึ้นมา วันนี้ผมเลยจะชวนคุณผู้อ่านประจำคอลัมน์วันพุธของผมมารู้จักกับการนำเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์เข้ามาบูรณาการกับนวัตกรรมทางด้านรถยนต์ ซึ่งจริง ๆ แล้วรถยนต์สมัยนี้ก็มีความเป็นสมาร์ท อยู่หลายอย่างมากนะครับ ตั้งแต่อะไรง่าย ๆ อย่างการมีกล้องติดอยู่ด้านนอกรถเพื่อเอาไว้ดูสภาพแวดล้อมรอบรถ ไปจนถึงมีเซ็นเซอร์เพื่อให้อำนวยความสะดวกเวลาขับรถให้ถอยรถเข้าจอดได้ง่ายขึ้น

คุณผู้อ่านทราบไหมครับว่านวัตกรรมปัจจุบันนี้จะไม่ใช่เพียงแค่ติดกล้องด้านนอกรถยนต์อย่างเดียวแล้ว แต่จะเป็นการติดกล้องไว้ในตัวรถด้วยเพื่อถ่ายวิดีโอคนขับขณะขับรถอยู่ และแน่นอนครับ ก็คงไม่ใช่เพียงแค่ถ่ายวิดีโอคนขับเก็บเอาไว้ แต่เทคโนโลยีที่ผมกำลังพูดถึงอยู่นี้จะพยายามทำให้รถยนต์เสมือนมีสมองแจ้งเตือนบอกคนขับ โดยจะเป็นการแจ้งเตือนตั้งแต่ก่อนจะเกิดอุบัติเหตุเสียด้วย ฟังดูน่าสนใจไหมล่ะครับ

ถ้าคุณผู้อ่านลองไปดูสถิติของอุบัติเหตุทางรถยนต์ในปัจจุบัน เป็นจำนวนไม่น้อยที่อุบัติเหตุมักจะเกิดจากความผิดพลาดของคนขับเอง ตั้งแต่การเมาแล้วขับไปจนถึงการขับรถด้วยความประมาท เพราะฉะนั้นถ้าเราสามารถสร้างระบบที่ทำนายพฤติกรรมของคนขับพร้อมทั้งสามารถแจ้งเตือนคนขับได้เองเลยว่าอุบัติเหตุกำลังจะเกิดขึ้น ซึ่งก็จะทำให้คนขับเพิ่มความระมัดระวังในการขับให้สูงขึ้น และก็คงจะลดจำนวนอุบัติเหตุได้อยู่มากโขทีเดียว แต่คำถามก็คือแล้วจะสร้างระบบอย่างนั้นได้อย่างไร?

นวัตกรรมนี้เป็นงานวิจัยร่วมของมหาวิทยาลัยชั้นนำสองแห่งของสหรัฐอเมริการะหว่างมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดและมหาวิทยาลัยคอร์เนล ภายใต้ชื่อโครงการว่า Brain4Cars หรือแปลเป็นภาษาไทยก็คือ สมองสำหรับรถยนต์ โดยทีมวิจัยใช้กล้องติดตั้งไว้ในรถเพื่อเก็บข้อมูลดูการเคลื่อนไหวของดวงตา การขยับศีรษะ และการเคลื่อนตัวหมุนตัวของคนขับในขณะขับรถอยู่ เสร็จแล้วก็นำข้อมูลเหล่านี้มาผนวกรวมกับข้อมูลจากเซ็นเซอร์ด้านนอกรถ หลังจากนั้นวิศวกรคอมพิวเตอร์ก็จะสร้างอัลกอริทึมในการวิเคราะห์ประมวลผลเพื่อทำนายว่าคนขับรถตอนนี้จะมีพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุมากน้อยเพียงใดภายใต้ข้อมูลที่เก็บมา

ยกตัวอย่างเช่น ถ้าคนขับมีพฤติกรรมที่แสดงออกบ่งบอกว่ากำลังจะเลี้ยวขวาในขณะที่มีรถคันหลังตามมาด้านหลังในระยะกระชั้นชิด อัลกอริทึมจะทำการแจ้งเตือนอัตโนมัติออกมาทันทีเพื่อป้องกันไม่ให้คนขับเปลี่ยนเลน หรือถ้าคนขับเริ่มง่วงนอนแล้วความเคลื่อนไหวของดวงตาคนขับเริ่มผิดปกติไปจากเวลาปกติ ระบบคอมพิวเตอร์ก็จะแจ้งเตือนออกมาว่าคนขับเริ่มจะขับไม่ไหวแล้วนะ ควรจะต้องหยุดรถพักก่อน หรือการนำข้อมูลที่ถ่ายจากกล้องภายในรถยนต์ของคนขับไปผนวกรวมกับข้อมูลของสัญญาณจีพีเอส (GPS) ที่ติดอยู่ที่รถเพื่อให้ระบบวิเคราะห์คอยแจ้งเตือน เช่น คนขับกำลังจะทำผิดกฎจราจรอยู่หรือไม่ กำลังจะเปลี่ยนเลนในที่ห้ามเปลี่ยนไหม กำลังจะเลี้ยวซ้าย/ขวาในตรงที่ห้ามเลี้ยวไหม หรือกำลังจะกลับรถในที่ห้ามกลับไหม เป็นต้น

คุณผู้อ่านหลายท่านฟังดูแล้วอยากจะลองนำมาใช้บ้านเราเลยใช่ไหมล่ะครับ แต่อย่างไรก็ดีแม้ระบบนี้จะฟังดูน่าสนใจแต่ก็ยังมีข้อจำกัดอยู่ ซึ่งก็เข้าใจได้ครับเพราะการสร้างรถยนต์ให้มีสมองที่วิเคราะห์ถูกต้องร้อยเปอร์เซ็นต์ไม่ใช่เรื่องง่ายเลยในมิติของวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ เพราะถ้าใครเคยทำงานวิจัยทางด้านนี้จะทราบเลยว่าปัญหาต่าง ๆ นั้นมียิบย่อยมาก ตั้งแต่เรื่องของความละเอียดถูกต้องของการตรวจจับใบหน้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งในตอนที่ความสว่างของแสงไม่คงที่ รวมไปถึงการทำนายพยากรณ์การเคลื่อนไหวของร่างกายของคนขับ ซึ่งบางครั้งก็ใช้ไม่ได้กับทุกคนเพราะว่าคนขับบางคนก็มีพฤติกรรมการขับไม่ได้แปรตามการขยับของร่างกาย

แต่อย่างว่าครับถ้าไม่มีปัญหายาก ๆ ให้แก้ก็คงจะไม่ท้าทายนักคิดนักประดิษฐ์ และถ้าไม่ท้าทายก็คงจะไม่ได้มาซึ่งนวัตกรรมสุดยอด ๆ ออกมาหล่อเลี้ยงโลกแห่งศตวรรษที่ 21 ของพวกเรา หรือคุณผู้อ่านว่าจริงไหมล่ะครับ.

ผศ.ดร.ชุติสันต์ เกิดวิบูลย์เวช
สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า)
chutisant.ker@nida.ac.th