Amazon ประกาศลงทุนอนุรักษ์แม่น้ำโคโลราโด แต่ภาพรวมการใช้น้ำของบริษัทยังไม่ชัด

Amazon ประกาศตั้งโครงการ Colorado River Basin Collaborative พร้อมตั้งงบเริ่มต้น 20 ล้านดอลลาร์เพื่อสนับสนุนโครงการอนุรักษ์น้ำตามลุ่มน้ำโคโลราโด ซึ่งเป็นแหล่งน้ำสำคัญของผู้คน 40 ล้านคนในตะวันตกของสหรัฐ แต่การเคลื่อนไหวครั้งนี้ก็เกิดขึ้นพร้อมกับคำถามว่า Amazon ใช้น้ำไปเท่าไหร่จริงๆ โดยเฉพาะเมื่อศูนย์ข้อมูลและคลัสเตอร์ AI กำลังดึงความต้องการน้ำเพิ่มขึ้นในพื้นที่ที่กำลังเผชิญกับภัยแล้งอย่างยาวนาน

ความสำคัญของแม่น้ำโคโลราโดและสภาพภัยแล้ง

แม่น้ำโคโลราโดยาว 1,400 ไมล์ ให้ความชุ่มชื้นแก่พื้นที่ใน 7 รัฐของสหรัฐและ 2 รัฐในเม็กซิโก แต่หน่วยงาน US Bureau of Reclamation ระบุว่าพื้นที่นี้เผชิญกับภาวะแล้ง "ไม่เคยปรากฏมาก่อน" เป็นเวลา 26 ปีติดต่อกัน ปัญหามาจากการใช้น้ำมากเกินไปผสานกับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ กระทรวงมหาดไทยสหรัฐจึงออกแผนจำกัดการใช้น้ำซึ่งมีผลต่อรัฐอย่าง Arizona, Nevada และ California

โครงการของ Amazon และการมีส่วนร่วมของภาคเอกชน

Amazon ระบุว่าจะระดมทุน 100 ล้านดอลลาร์ในสองปีข้างหน้า โดยรวมถึงเงิน 20 ล้านดอลลาร์จากบริษัทเอง บริษัทยังระบุว่าผู้ร่วมโครงการจะสามารถทำสัญญากับโครงการอนุรักษ์ที่ผ่านการคัดกรองโดย United Nations-backed Water Resilience Coalition ได้ Amazon ยังเข้าร่วมกลุ่ม Water Resilience Coalition ที่มี Microsoft และ Meta เป็นสมาชิกด้วย ในระดับท้องถิ่น Amazon สัญญาว่าจะให้เงิน 2.2 ล้านดอลลาร์แก่ Orange County, California เพื่อหาช่องทางตรวจจับและซ่อมท่อรั่ว ซึ่งคาดว่าจะประหยัดน้ำได้ 189 ล้านแกลลอนต่อปี

ข้อมูลการใช้น้ำที่ยังไม่ครบถ้วน

แม้ Amazon จะรายงานว่าศูนย์ข้อมูลทั่วโลกของบริษัทใช้ 2.5 พันล้านแกลลอนในปี 2025 และศูนย์ข้อมูลที่บริษัทเป็นเจ้าของลดการใช้น้ำลง 2 เปอร์เซ็นต์ในปีเดียวกัน แต่ข้อมูลเหล่านี้ยังไม่สะท้อนภาพรวมทั้งหมด รายงานของบริษัทเน้นตัวชี้วัดความคุ้มค่าน้ำเป็นลิตรต่อกิโลวัตต์-ชั่วโมง โดยระบุว่าใช้ 0.12 ลิตรต่o kWh ซึ่งบริษัทกล่าวว่าเป็นประสิทธิภาพดีกว่าเฉลี่ยของอุตสาหกรรมประมาณ 7 เท่า อย่างไรก็ตาม นักอนุรักษ์และผู้เชี่ยวชาญเตือนว่าการวัดแค่ประสิทธิภาพอาจทำให้มองข้ามภาพรวมการบริโภคจริง เพราะปรากฏการณ์ Jevons paradox อาจทำให้การใช้ทรัพยากรรวมเพิ่มขึ้นเมื่อเทคโนโลยีมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ข้อถกเถียงเรื่องการคำนวณการใช้น้ำ

การสืบสวนของสื่อในปี 2025 อ้างว่ามีเอกสารภายในที่ระบุว่า Amazon ใช้น้ำ 10.5 พันล้านแกลลอนในปี 2021 โดยตัวเลขนี้รวมการใช้น้ำเพื่อผลิตไฟฟ้า - ซึ่งบริษัทเรียกว่า "secondary use" และไม่ได้ถูกรวมอยู่ในการรายงานความยั่งยืนของบริษัท Amazon ปฏิเสธข้อเรียกร้องนั้นและระบุว่าข้อมูลบางส่วนที่ถูกนำมาใช้อ้างอิงเป็นเอกสารเก่าและคัดเลือกเฉพาะส่วน แต่บริษัทบอกด้วยว่าตอนนี้เดินหน้าไปได้ 75 เปอร์เซ็นต์ของเป้าหมาย water positive โดยคืน 3 แกลลอนสำหรับทุกๆ 4 แกลลอนที่ใช้เมื่อปีที่ผ่านมา

อีกมุมหนึ่งคือความต้องการน้ำที่มาจากการขยายศูนย์ข้อมูลและการฝึกโมเดล AI โดยมีการประเมินว่า AI อาจใช้น้ำระหว่าง 312.5 ถึง 764.6 พันล้านลิตรในปี 2025 ซึ่งยิ่งเน้นให้เห็นความเสี่ยงของการขยายโครงสร้างพื้นฐานแบบรวดเร็วในพื้นที่ที่ขาดแคลนน้ำ

สิ่งที่ต้องติดตามต่อ - โครงการและการลงทุนของ Amazon อาจช่วยลดแรงกดดันได้บางส่วน แต่ความโปร่งใสด้านตัวเลขการใช้น้ำรวมทั้งการคิดรวมการใช้น้ำเพื่อผลิตไฟฟ้ายังเป็นจุดสำคัญที่ต้องเปิดเผย หากไม่ได้รับการตอบคำถามเหล่านี้ การประเมินผลกระทบต่อชุมชนและนโยบายการจัดการน้ำจะยังไม่สมบูรณ์

สำหรับคนไอทีและสถาปนิกระบบ คลาวด์และการวางศูนย์ข้อมูลในอนาคตควรให้ความสำคัญกับเกณฑ์การเลือกทำเลและตัวชี้วัดความยั่งยืนทั้งแบบประสิทธิภาพและปริมาณการใช้งานจริง เพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบต่อชุมชนท้องถิ่นเมื่อความต้องการพลังงานและน้ำเพิ่มขึ้น

ที่มา: The Verge - เรียบเรียงและสรุปเป็นภาษาไทยโดยทีมงาน IT Genius