Ubuntu Server Pro

Section 1: What's New in Ubuntu 26.04 LTS สำหรับผู้ดูแลระบบ

• การเปลี่ยนแปลงจาก 24.04 LTS: Linux kernel 7.0, systemd 259, sudo-rs, rust-coreutils, Chrony, OpenSSH 10.2, cgroup v2 เท่านั้น และ dracut

• วงจรชีวิต LTS: Standard Support 5 ปี และ ESM ผ่าน Ubuntu Pro ที่ขยายได้ถึง 10 ปี

• ผลกระทบต่อระบบเดิม: SysV init scripts (26.04 เป็นรุ่นสุดท้ายที่รองรับ) และความเข้ากันได้ของ rust-coreutils

• แนวทางตรวจความพร้อมก่อนเลือกใช้ 26.04 กับระบบใหม่หรือระบบเดิม

Section 2: Lab: Automated Installation ด้วย Autoinstall และ cloud-init

• ขั้นตอนติดตั้งด้วย Subiquity และการวางโครงสร้างดิสก์แบบ LVM

• เขียนไฟล์ Autoinstall (YAML) เพื่อติดตั้งซ้ำได้เหมือนกันทุกเครื่อง

• ใช้ cloud-init กำหนด Hostname, ผู้ใช้, SSH Key และแพ็กเกจเริ่มต้น

• Lab: ติดตั้ง VM ด้วย Autoinstall แล้วตรวจผลด้วย cloud-init status และ Log

Section 3: systemd Deep Dive: Boot Process, Units และ journald

• ลำดับการ Boot ตั้งแต่ Firmware, GRUB, initramfs (dracut) จนถึง systemd targets

• Unit file ประเภท service, socket, timer, mount, path และความสัมพันธ์ Requires, Wants, After

• เขียน Service พร้อม Restart Policy, Drop-in Override และแปลง SysV script เป็น systemd unit

• journald แบบถาวร การกรองด้วย journalctl ตาม Unit, Priority, เวลา, Boot ID และการส่งต่อไป rsyslog

• Lab: ใช้ systemd timers แทน cron และวิเคราะห์เวลา Boot ด้วย systemd-analyze

Section 4: Users, Groups, sudo-rs และ Access Control

• จัดการผู้ใช้และกลุ่ม Service Account และนโยบายรหัสผ่าน

• sudo-rs กับ sudoers: ความแตกต่างจาก sudo แบบดั้งเดิม และสิทธิ์แบบ Least Privilege

• Permission ขั้นสูง: SUID, SGID, Sticky Bit, umask และ ACL (setfacl, getfacl)

• Lab: กำหนดสิทธิ์ sudo แบบจำกัดให้ Service Account

Section 5: Package Management ยุคใหม่: APT 3, deb822 และ Snap

• Repository แบบ deb822 (.sources) และการเพิ่ม Repository ภายนอกอย่างปลอดภัย

• Pinning, Hold และการควบคุมเวอร์ชันแพ็กเกจ

• ตั้งค่า unattended-upgrades สำหรับ Security Updates

• บทบาทของ Snap บน Server และเมื่อใดควรใช้ APT หรือ Snap

Section 6: Workshop: วางรากฐาน NovaMart Infrastructure

• ติดตั้ง nova-web, nova-db และ nova-ops ด้วย Autoinstall และ cloud-init

• สร้าง Service Account พร้อมสิทธิ์ sudo แบบจำกัดในทุกเครื่อง

• เขียน systemd service และ timer สำหรับงานตรวจสุขภาพระบบประจำชั่วโมง

• Workshop: ตั้งค่า unattended-upgrades ให้ทุกเครื่องและตรวจผลผ่าน journalctl

Section 7: Lab: Storage Management ด้วย LVM

• แนวคิด PV, VG, LV และการวางแผนพื้นที่สำหรับ Server ประเภทต่าง ๆ

• ขยาย Logical Volume และ Filesystem แบบออนไลน์โดยไม่หยุดบริการ

• LVM Snapshot สำหรับสำรองข้อมูลและทดสอบก่อนเปลี่ยนแปลง

• Lab: Mount ด้วย UUID ใน /etc/fstab และจัดการ Swap

Section 8: Software RAID และ Filesystem

• สร้าง RAID 1 และ RAID 5 ด้วย mdadm จำลองดิสก์เสียและ Rebuild

• เปรียบเทียบ ext4, XFS และ ZFS: จุดเด่น ข้อจำกัด และงานที่เหมาะสม

• ภาพรวม ZFS บน Ubuntu: Pool, Dataset, Snapshot และ Compression

• ตรวจสุขภาพดิสก์และ Filesystem ด้วย fsck, xfs_repair และ SMART

Section 9: Lab: Networking ด้วย Netplan 1.2

• โครงสร้างไฟล์ Netplan และ Backend systemd-networkd บน Server

• Static IP, หลาย Routes (แทน gateway4 ที่เลิกใช้แล้ว), DNS และ Search Domain

• Bonding และ VLAN สำหรับ Server ที่มีหลาย Network Interface

• Lab: ทดสอบอย่างปลอดภัยด้วย netplan try, netplan status และ networkctl

Section 10: DNS, Time Sync และ Network Troubleshooting

• systemd-resolved และการวิเคราะห์ Name Resolution ด้วย resolvectl

• Chrony กับ NTS (Network Time Security) และความสำคัญของเวลาต่อ Log, TLS และ Database

• เครื่องมือ ip, ss, ping, mtr, tcpdump และการไล่ปัญหาตามชั้น OSI

• Lab: หาสาเหตุเครื่องที่ติดต่อกันไม่ได้จากอาการจำลอง

Section 11: Resource Control ด้วย cgroup v2 และ Performance Tuning

• cgroup v2 Unified Hierarchy, systemd slices และ CPUQuota, MemoryMax, IOWeight, TasksMax

• nice, renice, ulimit และสัญญาณ (Signals) ในการจัดการ Process

• USE Method กับ htop, vmstat, iostat, sar และข้อมูลย้อนหลังจาก sysstat

• ปรับค่า Kernel ด้วย sysctl อย่างมีหลักการ และวิเคราะห์ OOM Killer กับ Memory Pressure

• Lab: เฝ้าดูและจำกัดทรัพยากรด้วย systemd-cgtop และ systemd-run

Section 12: Workshop: Storage, Network และ Resource Limit ของ NovaMart

• เพิ่มดิสก์ข้อมูลให้ nova-db ด้วย LVM ขยายพื้นที่แบบออนไลน์และทำ Snapshot

• กำหนด Static IP และ DNS ให้ทั้ง 3 เครื่องด้วย Netplan และตั้งค่า Chrony

• กำหนด Resource Limit ให้ Service สำคัญด้วย cgroup v2

• Workshop: สร้างภาระงานจำลองแล้ววิเคราะห์คอขวดด้วย sar และ iostat

Section 13: SSH Hardening, Bastion Host และ Firewall

• ยืนยันตัวตนด้วย SSH Key ปิด Password Authentication และ Root Login

• OpenSSH 10.2: Post-Quantum Key Exchange การยกเลิก DSA และผลต่อ Client รุ่นเก่า

• AllowUsers, AllowGroups และการเข้าถึงผ่าน Bastion Host ด้วย ProxyJump พร้อม Fail2ban

• UFW กับ nftables: Default Deny เปิด Port ตามบทบาท Rate Limiting และข้อควรระวังร่วมกับ Docker

• Lab: อ่านและเขียน nftables ruleset โดยตรงสำหรับกรณีขั้นสูง

Section 14: AppArmor, auditd และ Security Compliance

• หลักการของ AppArmor โหมด enforce และ complain และการปรับ Profile

• บันทึกการเข้าถึงไฟล์และคำสั่งสำคัญด้วย auditd

• ภาพรวม Ubuntu Security Guide (USG) และการตรวจตาม CIS Benchmark

• Lab: สแกนความเสี่ยงด้วย Lynis ก่อนและหลัง Hardening

Section 15: Ubuntu Pro, Livepatch และ Patch Management

• เปิดใช้ Ubuntu Pro ด้วย pro attach และบริการ ESM Infra และ ESM Apps

• Canonical Livepatch: แก้ช่องโหว่ Kernel โดยไม่ต้อง Reboot ทันที

• กลยุทธ์ Patch: ช่วง Maintenance การทดสอบก่อน และการ Rollback

• ติดตามช่องโหว่ด้วย pro fix และ Ubuntu Security Notices

Section 16: Lab: Web Server และ Reverse Proxy ด้วย Nginx

• โครงสร้าง Configuration ของ Nginx (sites, snippets, upstream)

• Reverse Proxy, Load Balancing เบื้องต้น และ Security Headers

• TLS ด้วย Internal CA สำหรับ Lab และแนวทางใช้ Let's Encrypt (certbot) ในระบบจริง

• เสริมความปลอดภัยของบริการด้วย systemd sandboxing เช่น ProtectSystem และ PrivateTmp

Section 17: Database และ Container Services

• ติดตั้ง PostgreSQL กำหนดสิทธิ์ผู้ใช้ เชื่อมต่อระยะไกลอย่างปลอดภัยด้วย pg_hba.conf

• ติดตั้ง Docker Engine และการทำงานร่วมกับ cgroup v2

• รัน Application เป็น Container ที่จัดการด้วย systemd หรือ Docker Compose

• แยกบทบาทเครื่องและเครือข่ายระหว่าง Web และ Database

Section 18: Workshop: Hardening และเปิดบริการ NovaMart ผ่าน HTTPS

• กำหนดให้ nova-ops เป็น Bastion Host เดียวที่เข้าถึงเครื่องอื่นได้

• ตั้ง UFW ตามบทบาท เปิด Fail2ban, AppArmor, auditd และ Ubuntu Pro (Livepatch)

• เปรียบเทียบผลสแกน Lynis ก่อนและหลัง Hardening

• Workshop: PostgreSQL บน nova-db และ Nginx กับ Application Container บน nova-web ให้บริการร้านค้าจำลองผ่าน HTTPS

Section 19: Bash Scripting ระดับ Production

• Script ที่ทนทาน: set -euo pipefail, trap, Exit Code และการบันทึก Log

• รับพารามิเตอร์ ฟังก์ชัน และตรวจเงื่อนไขก่อนทำงาน

• ทดสอบความเข้ากันได้กับ rust-coreutils และตรวจคุณภาพด้วย ShellCheck

• Lab: รัน Script ด้วย systemd timer พร้อมแจ้งเตือนเมื่อผิดพลาด

Section 20: Lab: Configuration Management ด้วย Ansible

• Idempotency, Inventory, Playbook และ Role

• Module ที่ใช้บ่อย: apt, deb822_repository, user, template, service และ ufw

• จัดการ Secret ด้วย Ansible Vault

• Lab: แปลงขั้นตอน Hardening ของวันที่สามเป็น Playbook ที่รันซ้ำได้

Section 21: Monitoring และ Centralized Logging

• ติดตั้ง Prometheus และ node_exporter เก็บ Metric ของทุกเครื่อง

• สร้าง Dashboard ด้วย Grafana

• ตั้ง Alert เบื้องต้นสำหรับ CPU, Memory, Disk และ Service Down

• รวม Log ไว้ที่ศูนย์กลางด้วย rsyslog forwarding

Section 22: Backup และ Disaster Recovery

• หลัก 3-2-1, RPO และ RTO สำหรับวางแผนสำรองข้อมูล

• สำรองไฟล์แบบ Incremental และเข้ารหัสด้วย restic

• สำรอง PostgreSQL ด้วย pg_dump ร่วมกับ LVM Snapshot

• Lab: Restore Drill และตรวจความถูกต้องของข้อมูล

Section 23: Release Upgrade, Troubleshooting และ Incident Response

• อัปเกรด 24.04 LTS เป็น 26.04 LTS ด้วย do-release-upgrade ซึ่งตามปกติเปิดให้หลัง Point Release แรก

• Checklist ก่อนอัปเกรด: PPA, แพ็กเกจที่ Hold, Script ที่ใช้ sudo หรือ coreutils, Service ที่ยังเป็น SysV และทางเลือก Rebuild and Migrate

• ขั้นตอนแก้ปัญหา: รวบรวมอาการ ตั้งสมมติฐาน ทดสอบ แก้ไข และบันทึกผล

• เข้า Rescue และ Emergency Mode ซ่อมระบบที่ Boot ไม่ขึ้น และกรณีดิสก์เต็ม Inode หมด DNS ผิด เวลาเพี้ยน

• การเขียน Runbook และรายงานหลังเหตุการณ์ (Post-incident Review)

Section 24: Master Workshop: บริหารและกู้คืน NovaMart Infrastructure

• เขียน Ansible Playbook ควบคุมการตั้งค่าทั้ง 3 เครื่อง

• ติดตั้ง Prometheus และ Grafana บน nova-ops และตั้ง Backup ด้วย restic และ pg_dump

• รับมือเหตุขัดข้องจำลองต่อเนื่อง เช่น ดิสก์ฐานข้อมูลเต็ม Service ล่ม เครือข่ายขาด และ Boot ไม่ขึ้น

• Workshop: ตรวจพบผ่าน Monitoring แก้ไข กู้คืนจาก Backup และสรุปเป็น Runbook ของระบบ