Factory Reset มือถือแล้วรูปหายถาวรจริงไหม

Factory Reset มือถือแล้วรูปหายถาวรจริงไหม


หลายคนอาจเคยได้ยินว่า หากลบรูปในมือถือหรือรีเซ็ตเครื่องไปแล้ว ยังสามารถใช้โปรแกรมกู้ไฟล์ดึงรูปกลับมาได้เหมือนคอมพิวเตอร์ในอดีต จนถึงตอนนี้ ความจริงคือ มือถือยุคใหม่กู้ไฟล์หลังรีเซ็ตได้ยากมาก หรือแทบเป็นไปไม่ได้ โดยเฉพาะ iPhone และ Android รุ่นใหม่ที่ใช้ระบบเข้ารหัสข้อมูลเต็มรูปแบบ เพราะอะไร

วันนี้จะมาเฉลยและเรื่องที่ควรต้องทำก่อนที่จะกดปุ่มนี้

Factory Reset คืออะไร?

ก่อนอื่นเรามารู้จักกับ Factory Reset หรือการรีเซ็ตมือถือกลับค่าโรงงาน คือการลบข้อมูลผู้ใช้ทั้งหมดออกจากเครื่อง แล้วทำให้มือถือกลับไปอยู่ในสภาพเหมือนเพิ่งแกะกล่องใหม่ ทั้งแอป รูปภาพ วิดีโอ บัญชีผู้ใช้ การตั้งค่า และไฟล์ส่วนตัวจะถูกลบออกจากเครื่อง

การรีเซ็ตแบบนี้ต่างจากการ Restart หรือปิดเปิดเครื่องใหม่อย่างสิ้นเชิง เพราะ Restart แค่เริ่มระบบใหม่ แต่ข้อมูลยังอยู่ครบ ส่วน Factory Reset คือการล้างข้อมูลผู้ใช้ทิ้งทั้งหมด

รีเซ็ตมือถือแล้วกู้รูปไม่ได้?

เพราะต้องยอมรับว่ามือถือใช้หน่วยความจำแบบ NAND Flash Memory ซึ่งพื้นที่สำรองข้อมูลจะน้อยกว่า แถมการกด Factory Reset คือเครื่องจะไม่มีการเก็บอะไรไว้ในเครื่องเพื่อเป้นการเริ่มต้นใหม่นั่นเองไม่ว่าจะเป็นมือถือในยุค Smart phone เริ่มต้นหรือจะเป็นปัจจุบัน ก็หายได้

เว้นแต่ถ้าเก็บไว้ใน MicroSD หรือความจำภายนอก ต่อให้เครื่องมีการรีเซ็ตใหม่ ก็จะทำให้ข้อมูลไม่หาย

iPhone รีเซ็ตแล้วกู้รูปได้ไหม?

ถ้ารีเซ็ต iPhone แล้วไม่มีข้อมูลสำรองไว้ โอกาสกู้รูปจากตัวเครื่องโดยตรงถือว่าน้อยมาก เพราะ iPhone ใช้ระบบเข้ารหัสข้อมูลแน่นหนา และเมื่อสั่งลบข้อมูลทั้งหมด ระบบจะลบกุญแจที่ใช้ถอดรหัสข้อมูลเดิมออกไป

สิ่งที่ยังมีโอกาสกู้กลับได้ คือรูปที่เคยสำรองไว้ในบริการอื่น เช่น

• iCloud Photos
• iCloud Backup
• Google Photos
• OneDrive
• LINE Keep หรือแชตที่มีรูปอยู่
• คอมพิวเตอร์ที่เคยซิงก์หรือสำรองรูปไว้

แต่ถ้าไม่เคยเปิด iCloud Photos ไม่เคยสำรองข้อมูล และรูปอยู่เฉพาะในเครื่องเท่านั้น หลังรีเซ็ตแล้วมักไม่สามารถกู้กลับมาได้

Android รีเซ็ตแล้วกู้รูปได้ไหม?

Android รุ่นใหม่ก็ใช้ระบบเข้ารหัสข้อมูลเช่นกัน โดยเฉพาะเครื่องที่รัน Android รุ่นใหม่ ๆ เมื่อ Factory Reset แล้ว กุญแจเข้ารหัสข้อมูลจะถูกลบ ทำให้การกู้ไฟล์จากหน่วยความจำภายในแทบเป็นไปไม่ได้ในทางปฏิบัติ

สิ่งที่ยังพอช่วยได้คือการตรวจสอบว่ารูปเคยสำรองไว้ในบริการเหล่านี้หรือไม่

• Google Photos
• Google Drive Backup
• Samsung Cloud
• OneDrive
• แอปแกลเลอรีของผู้ผลิต เช่น Xiaomi Cloud, OPPO Cloud หรือ vivo Cloud หากเคยเปิดใช้งาน
• microSD Card หากรูปถูกบันทึกไว้ในการ์ด ไม่ใช่หน่วยความจำเครื่อง

กรณี Android ที่ใช้ microSD Card ยังมีโอกาสกู้ได้มากกว่าหน่วยความจำภายใน หากรูปถูกบันทึกอยู่ในการ์ดและยังไม่ถูกฟอร์แมตหรือเขียนทับ แต่ถ้าเป็นหน่วยความจำภายในเครื่องหลังรีเซ็ต โอกาสกู้คืนจะต่ำมาก

ทำไมร้านซ่อมหรือโปรแกรมกู้ไฟล์บางที่ยังบอกว่ากู้ได้?

ต้องแยกให้ออกระหว่าง “กู้จากเครื่องที่ยังไม่รีเซ็ต” กับ “กู้หลังรีเซ็ตแล้ว” เพราะเป็นคนละกรณีกัน

ถ้ามือถือยังไม่ถูกรีเซ็ต แค่ลบรูปไปไม่นาน หรือรูปอยู่ในถังขยะของแอป Gallery / Photos อาจยังมีโอกาสกู้กลับมาได้ แต่ถ้ากดล้างเครื่องแบบ Factory Reset ไปแล้ว โดยไม่มี Backup โอกาสจะลดลงอย่างมาก

บางโปรแกรมอาจโฆษณาว่ากู้ข้อมูลมือถือได้ แต่ในหลายกรณีสิ่งที่ทำได้จริงคือกู้จาก Backup, กู้จาก Cloud, กู้จากไฟล์แคชบางส่วน หรือดึงข้อมูลจากเครื่องที่ยังเข้าถึงระบบได้ ไม่ใช่การกู้รูปเต็มคุณภาพจากหน่วยความจำภายในหลังรีเซ็ตสำเร็จแล้ว

ก่อนรีเซ็ตมือถือ ต้องเช็กอะไรบ้าง?

ก่อนกดล้างเครื่อง ควรตรวจสอบให้ครบ เพราะหลังรีเซ็ตแล้วอาจย้อนกลับไม่ได้

• สำรองรูปและวิดีโอไปยัง Cloud แล้วหรือยัง
• เช็กรูปในอัลบั้ม Recently Deleted หรือถังขยะแล้วหรือยัง
• สำรองแชต LINE, WhatsApp หรือแอปแชตอื่นแล้วหรือยัง
• ซิงก์รายชื่อ ปฏิทิน โน้ต และไฟล์สำคัญแล้วหรือยัง
• โอนไฟล์ลงคอมพิวเตอร์หรือ External Drive แล้วหรือยัง
• จำรหัส Apple ID / Google Account ได้หรือไม่
• ปิด Find My iPhone หรือออกจากบัญชีให้เรียบร้อยก่อนขายเครื่องหรือไม่
• ตรวจสอบว่ารูปสำคัญอยู่ในเครื่องจริง หรืออยู่บน Cloud เท่านั้น

วิธีสำรองรูปก่อนล้างเครื่อง

สำหรับ iPhone

• เปิด iCloud Photos เพื่อซิงก์รูปไปยัง iCloud
• สำรองข้อมูลผ่าน iCloud Backup
• ต่อ iPhone กับ Mac หรือ Windows เพื่อดึงรูปลงคอมพิวเตอร์
• ใช้ Google Photos หรือ OneDrive เป็นอีกช่องทางสำรอง
• ตรวจสอบใน iCloud.com ว่ารูปขึ้นครบก่อนล้างเครื่อง

สำหรับ Android

• เปิด Backup ใน Google Photos
• สำรองข้อมูลด้วยบัญชี Google
• เช็ก Samsung Cloud, OneDrive หรือ Cloud ของแบรนด์ที่ใช้ ว่ารอบรับได้ไหม
• ต่อมือถือกับคอมพิวเตอร์แล้วคัดลอกโฟลเดอร์ DCIM
• ย้ายรูปสำคัญไปยัง microSD Card หรือ External Drive หากรองรับ

เช็กให้ชัวร์ รูปสำรองครบจริงหรือยัง?

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือผู้ใช้คิดว่ารูปถูกสำรองไว้แล้ว แต่จริง ๆ ยังซิงก์ไม่ครบ เพราะอินเทอร์เน็ตหลุด พื้นที่ Cloud เต็ม หรือปิดการสำรองข้อมูลไว้โดยไม่รู้ตัว

ก่อนรีเซ็ตเครื่องควรเปิดแอปที่ใช้สำรองรูป เช่น iCloud Photos หรือ Google Photos แล้วตรวจสอบสถานะว่า Backup Complete หรือซิงก์เสร็จสมบูรณ์แล้ว จากนั้นลองเข้าเว็บหรือเปิดในอุปกรณ์อีกเครื่องเพื่อดูว่ารูปสำคัญปรากฏครบจริงหรือไม่

ถ้ารีเซ็ตไปแล้ว ควรลองกู้จากที่ไหนก่อน?

หากเผลอรีเซ็ตมือถือไปแล้ว สิ่งแรกที่ควรทำคืออย่าเพิ่งใช้เครื่องต่อมากเกินไป และให้ตรวจสอบแหล่งสำรองข้อมูลทันที

1. ล็อกอิน iCloud หรือ Google Account เดิม
2. ตรวจสอบ iCloud Photos หรือ Google Photos
3. ดูใน Recently Deleted / Trash ของบริการ Cloud
4. ตรวจสอบ Backup เก่า เช่น iCloud Backup หรือ Google Backup
5. เช็กคอมพิวเตอร์ที่เคยเสียบมือถือเพื่อโอนรูป
6. ตรวจสอบแอปแชตที่เคยส่งรูปไว้
7. ดู microSD Card หากเคยตั้งให้บันทึกรูปลงการ์ด

หากไม่พบข้อมูลในแหล่งสำรองเหล่านี้ โอกาสกู้รูปจากเครื่องโดยตรงหลัง Factory Reset จะต่ำมาก

ขายมือถือเก่า รีเซ็ตแล้วข้อมูลปลอดภัยไหม?

ในอีกมุมหนึ่ง การที่กู้ข้อมูลหลังรีเซ็ตได้ยากถือเป็นข้อดีด้านความปลอดภัย เพราะหากคุณต้องการขายมือถือเก่า ยกให้คนอื่น หรือส่งเครื่องต่อ การ Factory Reset จะช่วยป้องกันไม่ให้เจ้าของใหม่กู้รูปและไฟล์ส่วนตัวของคุณกลับมาได้ง่าย

แต่ก่อนขายเครื่องควรทำให้ครบขั้นตอน เช่น สำรองข้อมูล, ออกจากบัญชี Apple ID หรือ Google Account, ปิด Find My หรือระบบล็อกเครื่อง, ถอดซิมและ microSD Card และตรวจสอบว่าเครื่องถูกล้างข้อมูลเรียบร้อยแล้ว

รีเซ็ตแล้วข้อมูลหาย แปลว่าเครื่องปลอดภัยขึ้นจริงไหม?

โดยทั่วไปใช่ เพราะมือถือยุคใหม่ออกแบบมาให้ข้อมูลส่วนตัวปลอดภัย แม้เครื่องตกไปอยู่ในมือคนอื่น การเข้ารหัสข้อมูลและการลบกุญแจหลังรีเซ็ตจึงเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยป้องกันการขโมยข้อมูล

แต่ความปลอดภัยนี้ก็มีข้อแลกเปลี่ยนคือ หากเจ้าของเครื่องล้างข้อมูลโดยไม่ได้สำรองไว้ก่อน ก็แทบไม่มีทางนำรูปหรือไฟล์เดิมกลับมาได้เช่นกัน

เข้าใจผิดบ่อยเกี่ยวกับการกู้รูปหลังรีเซ็ต

• คิดว่ารีเซ็ตแล้วยังกู้จากเครื่องได้เสมอ: มือถือยุคใหม่เข้ารหัสข้อมูล ทำให้กู้จากเครื่องโดยตรงยากมาก
• คิดว่า Google Photos หรือ iCloud สำรองให้อัตโนมัติเสมอ: ต้องเปิดใช้งานและมีพื้นที่ Cloud เพียงพอ
• คิดว่ารูปใน LINE คือรูปที่เก็บถาวร: รูปในแชตอาจหมดอายุหรือถูกลบจากเซิร์ฟเวอร์ได้
• คิดว่า Factory Reset เหมือน Restart: Restart ไม่ลบข้อมูล แต่ Factory Reset ล้างข้อมูลทั้งหมด
• คิดว่าร้านซ่อมกู้ได้ทุกกรณี: หากไม่มี Backup หลังรีเซ็ตสำเร็จ โอกาสกู้กลับมีน้อยมาก

ปิดท้ายก่อนจาก

แม้ว่ามือถือรุ่นใหม่จะเก่งขึ้นแต่ถ้าคุณกด Factory Reset จำไว้ว่าเครื่องจะมีการลบข้อมูลออกแต่ถ้าให้ชัวร์ควรจะต้อง สำรองรูปไว้ใน iCloud, Google Photos, Cloud ของผู้ผลิต, คอมพิวเตอร์ หรือ microSD Card ก็ยังมีโอกาสนำรูปกลับมาได้ แต่ถ้ารูปอยู่เฉพาะในหน่วยความจำเครื่องและไม่มี Backup หลังรีเซ็ตแล้วโอกาสกู้คืนแทบไม่มี

ดังนั้นก่อนรีเซ็ตมือถือทุกครั้ง ควรเช็กให้แน่ใจว่ารูป วิดีโอ แชต และไฟล์สำคัญถูกสำรองครบจริงแล้ว เพราะเมื่อกดล้างเครื่องไปแล้ว คำว่า “เดี๋ยวกู้ทีหลัง” อาจไม่ทันอีกต่อไป


ที่มา: sanook.com/hitech/1625974